5 nieuwe manieren om je theoretische presentatie tot leven te brengen

Zorg ervoor dat je theoretische presentaties beter blijven plakken dankzij korte leerinterventies op het juiste moment.

Je kent het moment vast. Je staat te presenteren. Je vertelt iets belangrijks, goed opgebouwd, stevig onderbouwd. Maar in de zaal zie je het gebeuren: een paar mensen pakken hun telefoon, blikken dwalen af. Niemand is écht meer aan het meedenken.

Niet omdat de inhoud niet klopt, maar omdat het moment verkeerd is.

Precies daar liggen unieke kansen. Niet door harder te zenden, maar door het leerproces kort en slim te onderbreken. Met micro-interventies die deelnemers net op het goede moment helpen overschakelen: van luisteren naar verwerken, van informatie naar toepassing.

Die kantelmomenten noemen we cognitieve lussen. Ze duren vaak maar één tot tien minuten. Maar ze hebben een disproportioneel effect op betrokkenheid, begrip en retentie.

In een eerdere blog beschreef ik de achterliggende theorie. Hier krijg je vijf nieuwe concrete werkvormen die elk zo’n lus in gang zetten. Ze zijn direct inzetbaar en lopen op in moeilijkheid: van laagdrempelig tot verdiepend.

1. Fluistervraag

Doel: Aandacht richten op wat ertoe doet

Lus: Richten

Duur: 1 minuut

Niveau: Zeer eenvoudig, ook voor grote groepen

Instructie

• Stop midden in een inhoudelijk blok en stel een eenvoudige, open vraag: “Wat van wat ik net zei, wil jij onthouden?”

• Laat deelnemers het antwoord fluisteren naar hun buur.

• Laat deelnemers vervolgens het antwoord van hun buur door fluisteren naar een andere buur.

• Herhaal deze stappen zo lang je wilt

• Sluit eventueel af door de deelnemers 1 item te laten kiezen en te laten delen.

Waarom dit werkt

De lage drempel en het korte format maken deze interventie ideaal als start.

2. Eén minuut terugspoelen

Doel: Verwerken van nieuwe informatie via interne samenvatting

Lus: Verwerken

Duur: 2 tot 3 minuten

Niveau: Eenvoudig

Instructie:

• Zeg na een blok theorie: “Spoel één minuut terug in je hoofd. Wat kwam er allemaal langs? Wat zat erin dat je wil bijhouden?”

• Laat deelnemers dit in stilte noteren op een notitievel of in hun telefoon.

• Daarna:“Kies één woord dat het voor jou samenvat.

• ”Deel dit woord in duo’s of via een digitale tool, zoals Mentimeter.

  
  

Waarom dit werkt

Deze interventie combineert actieve herinnering, mentale structurering en eigenaarschap. Door zelf te kiezen wat belangrijk was, versterken deelnemers hun gevoel van autonomie en competentie.

3. Richtingswissel

Doel: Koppelen aan eigen ervaring

Lus: Verankeren

Duur: 5 tot 7 minuten

Niveau: Gemiddeld

Instructie

• Laat deelnemers terugdenken aan een moment waarop ze precies het tegenovergestelde deden van wat je net vertelde.

• “Wanneer heb jij dit principe níet toegepast, bewust of onbewust? Wat gebeurde er toen?”Laat dit kort delen in tweetallen.

• Optioneel: vraag of iemand één ervaring plenair wil benoemen.

Waarom dit werkt

Door het omkeren van het perspectief dwing je deelnemers tot scherpe reflectie. De mismatch tussen theorie en praktijk wordt zichtbaar. En precies daardoor wordt de inhoud relevant.

4. Omdenker-top 3

Doel: Kritisch en creatief denken stimuleren

Lus: Aansteken en Vooruitdenken

Duur: 8 tot 10 minuten

Niveau: Gemiddeld tot gevorderd

Instructie

• Geef deze opdracht in groepjes van drie:

• “Wat zijn de drie best mogelijke manieren om dit model compleet verkeerd toe te passen, met goede bedoelingen?”

• Laat elk groepje hun 'beste misvatting' presenteren met een korte uitleg.

  
  

Waarom dit werkt

Omdenken vereist inzicht, toepassing en humor. De activiteit stimuleert eigenaarschap en een diepere verkenning van valkuilen. Dat gebeurt zonder dat het belerend wordt.

5. Blinde brug

Doel: Projecteren naar toekomstige toepassing

Lus: Vooruitdenken

Duur: 12 tot 15 minuten

Niveau: Complexer, geschikt als brug naar transfer

Instructie

Laat deelnemers in duo’s een fictieve casus maken: “Je collega heeft net deze theorie gehoord, maar ziet het nut niet. Hoe overtuig jij haar dat het wél werkt?”

De ene deelnemer schrijft een kort gespreksfragment waarin hij de theorie toepast in een herkenbare situatie. De ander speelt de sceptische collega. Daarna wisselen de rollen.

Laat enkele duo’s hun casus kort presenteren of verwoorden wat ze leerden.

Waarom dit werkt

Deze activiteit vraagt het hoogste niveau van cognitieve transfer. Deelnemers moeten kunnen zeggen: ik begrijp dit, ik geloof het, ik kan het uitleggen, en ik zie hoe het werkt in een ander hoofd dan het mijne.

Tot slot

Cognitieve lussen gaan niet over werkvormen, maar over momenten.Ze helpen jou als spreker of trainer om op het juiste moment het juiste soort denken uit te lokken.

Stel jezelf bij je volgende presentatie dus niet alleen de vraag:“Wat wil ik vertellen?” Maar ook:“Wat heeft de ander nodig om het te verwerken, te verbinden of toe te passen?”

Wil je hier zelf mee aan de slag? Bekijk de blog over cognitieve lussen of experimenteer met één van deze micro-interventies tijdens je eerstvolgende presentatie.