Learning by teaching: 3 activiteiten om theoretische kennis echt te laten landen

Recent onderzoek van Wong en Lim maakte het al duidelijk: mensen leren meer wanneer ze iets moeten onderwijzen aan anderen. Studenten die leerden met de bedoeling om te onderwijzen, begrepen de inhoud beter, stelden betere vragen en ontwikkelden zelfs meer nieuwe ideeën.

Het mechanisme is eenvoudig maar krachtig. Ze verwerken de inhoud grondiger, structureren hun kennis en voelen meer verantwoordelijkheid om het goed te begrijpen.

Wanneer mensen weten dat ze iets moeten onderwijzen, gaan ze anders leren

In het onderzoek komen drie fasen telkens terug:

1. voorbereiden om te onderwijzen

2. onderwijzen

3. vragen beantwoorden

Precies die drie fasen kunnen we ook gebruiken om krachtige leeractiviteiten te ontwerpen. Hieronder staan drie activiteiten die dit principe toepassen voor theoretische kennis, zoals concepten, modellen, wetgeving, procedures of compliance-regels.

De activiteiten bouwen op van kort en eenvoudig naar uitgebreid en diepgaand leren.

Ben je benieuwd naar de theorie achter de activiteit? Hou de blog dan in de gaten, want in de loop van deze week publiceren we ook nog een blog die dieper ingaat waarom deze manier van opleiden, zo goed werkt.

1. De 3-minuten leraar

Een snelle activiteit om theoretische kennis actief te verwerken

Wanneer gebruik je deze activiteit?

Deze activiteit werkt bijzonder goed in korte opleidingen, infosessies of presentaties waar weinig tijd is, maar waar je toch wil dat deelnemers de theorie actief verwerken. Ze kan ook gebruikt worden om een presentatie te onderbreken of een stuk theorie snel te laten landen.

Doel

Deelnemers dwingen om een concept of stuk theorie snel te structureren en helder uit te leggen.

Hoe het werkt

Stap 1 – Voorbereiden (3–5 min)

Geef elke deelnemer een concept, model of stuk theorie uit de inhoud van de training.

De opdracht is eenvoudig:

“Bereid een uitleg voor van maximaal 3 minuten waarin je deze theorie aan een collega uitlegt.”

Deelnemers mogen hun notities gebruiken, maar moeten hun uitleg zelf structureren.

Stap 2 – Onderwijzen (3 min per persoon)

Deelnemers vormen duo’s.Iedere deelnemer krijgt exact drie minuten om de theorie uit te leggen aan de ander.

De luisteraar mag enkel verduidelijkende vragen stellen.

Stap 3 – Vragen beantwoorden (2–3 min)

De luisteraar stelt vervolgens twee vragen:

• één vraag om het begrip te testen

• één vraag die de theorie moet toepassen

Daarna wisselen de rollen.

Waarom dit werkt

Deze activiteit is kort maar krachtig. Deelnemers moeten de theorie snel structureren en vertalen naar begrijpelijke taal, wat een sterke vorm van leren is.

2. De model onderwijzer

Een activiteit om theorie echt te laten begrijpen

Wanneer gebruik je deze activiteit?

Deze activiteit is bijzonder interessant wanneer theorie echt goed begrepen moet worden, bijvoorbeeld bij het leren van een model, een proces, een procedure of een set regels. Ze werkt goed in trainingen waar deelnemers voldoende tijd krijgen om de inhoud te verdiepen.

Doel

Deelnemers leren een model of theorie door het actief te moeten onderwijzen aan meerdere mensen.

Hoe het werkt

Stap 1 – Voorbereiden (10–15 min)

Verdeel de theoretische inhoud van de training in verschillende stukken.

Bijvoorbeeld:

• een model met vier stappen

• een wetgevingskader

• een proces

• een set principes

Elke kleine groep krijgt één onderdeel van de theorie.

De opdracht:

“Jullie worden straks de trainers van dit onderdeel. Zorg dat jullie het helder kunnen uitleggen.”

De groep moet:

• de kernideeën bepalen

• een eenvoudige uitleg bedenken

• een voorbeeld toevoegen

Stap 2 – Onderwijzen (15–20 min)

Nieuwe groepen worden gevormd met telkens één expert per onderdeel.

Elke expert krijgt 5 minuten om zijn stuk theorie te onderwijzen aan de anderen.

Zo leert elke deelnemer meerdere onderdelen van de theorie, telkens van een andere “trainer”.

Stap 3 – Vragen beantwoorden

Na elke uitleg mogen de andere deelnemers vragen stellen.

De expert moet:

• de theorie verduidelijken

• voorbeelden geven

• vragen beantwoorden

Waarom dit werkt

Deelnemers leren hun eigen stuk theorie zeer grondig omdat ze het moeten onderwijzen. Tegelijk leren ze de andere onderdelen doordat ze uitleg krijgen van collega’s.

3. De Expert Arena

Een uitgebreide activiteit voor diep begrip van complexe theorie

Wanneer gebruik je deze activiteit?

Deze activiteit is vooral geschikt wanneer deelnemers een complexe of uitgebreide theoretische inhoud echt grondig moeten beheersen. Denk aan wetgeving, compliancekaders, complexe procedures of uitgebreide modellen.

Ze vraagt meer tijd, maar leidt tot zeer diep begrip van de inhoud.

Doel

Deelnemers eerst experts maken en hen daarna laten onderwijzen, bevragen en verdedigen.

Hoe het werkt

Stap 1 – Voorbereiden (30 min)

Deelnemers werken in subgroepen. Elke groep krijgt een deel van de theorie, bijvoorbeeld:

• een onderdeel van een wetgeving

• een deel van een proces

• een hoofdstuk uit een theoretisch model

De opdracht:

“Jullie worden de experts die deze theorie straks moeten onderwijzen.”

De groep bereidt een korte mini-training voor waarin ze:

• de theorie uitleggen

• een voorbeeld geven

• een toepassing tonen

Stap 2 – Onderwijzen

De groepen presenteren hun mini-training aan andere groepen.

Na elke uitleg noteert het publiek kritische vragen of toepassingsvragen over de theorie.

Stap 3 – Vragen verzamelen en synthetiseren

De vragen worden verzameld per onderwerp.

Nieuwe groepen worden gevormd die de opdracht krijgen:

“Analyseer deze vragen en selecteer de meest uitdagende of interessante vragen.”

Ze maken vervolgens een top van de belangrijkste vragen over de theorie.

Stap 4 – De Expert Arena

De oorspronkelijke expertgroepen keren terug.

Ze krijgen nu de geselecteerde vragen en moeten deze samen beantwoorden.

Dit kan gaan over:

• uitzonderingen

• toepassingen

• moeilijke interpretaties

• concrete situaties

Andere deelnemers mogen doorvragen totdat de uitleg helder is.

Stap 5 – Nieuwe ronde

De rollen wisselen. Nieuwe groepen worden experts van een ander deel van de theorie en het proces herhaalt zich.

Waarom dit werkt

Deze activiteit combineert alle elementen van learning by teaching:

• deelnemers moeten theorie voorbereiden

• ze moeten die onderwijzen

• ze moeten vragen beantwoorden en verdedigen

Door de extra fase waarin vragen worden verzameld en gesynthetiseerd, worden deelnemers ook gedwongen om kritisch na te denken over de theorie.

Dit zorgt voor een zeer diep begrip van complexe inhoud.

Tot slot

Wanneer mensen theorie moeten onderwijzen, verandert hun manier van leren. Ze verwerken informatie dieper, structureren hun kennis beter en nemen meer verantwoordelijkheid om het onderwerp echt te begrijpen.

Door activiteiten zoals deze te gebruiken, kan theoretische kennis veel actiever en effectiever worden geleerd.

Wil je eerst beter begrijpen waarom learning by teaching zo krachtig werkt?

Lees dan ook onze volgende blog waarin we het onderzoek achter dit principe samenvatten.